معماری کیفیت در اکوسیستم دیجیتال کشور؛ روایت شکلگیری جایزه ICTINQA
سرآغاز؛ یک ضرورت ملی در دل استاندارد
داستان از سال ۱۳۸۹ آغاز شد؛ زمانی که اکوسیستم ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران، دیگر یک صنعت نوپا نبود، بلکه به ستون فقرات اقتصاد دیجیتال و دولت الکترونیک تبدیل شده بود. اما این ستون فقرات، نیازمند یک سنجه ی معتبر برای ارزیابی سلامت و کیفیت خود بود. از سوی دیگر، در یکصد و چهارمین جلسه ی شورای عالی استاندارد، چراغ سبزی برای دستگاه های اجرایی روشن شده بود تا با ایجاد جوايز كيفيت بخشی، واحدهای برتر را احصاء کرده و آنها را به فرآیند جایزه ملی کیفیت ایران معرفی کنند.
اینجا بود که حوزهی ارتباطات و فناوری اطلاعات، به عنوان یکی از حساسترین و راهبردیترین بخشهای کشور، پای در میدان گذاشت. ایده ی شکل دهی به یک جایزه ی تخصصی و بومی، در این فضا متولد شد؛ جایزهای که نه صرفاً یک رویداد تشریفاتی، بلکه ابزاری برای ارتقای سطح کیفی خدمات زیربنایی دولت الکترونیک و ایجاد مزیت رقابتی در اقتصاد ملی باشد.
نقش ما؛ از دانش ارزیابی تا خلق ساختار
با شکل گیری این ایده، مشخص شد که مسیر تحقق آن، از صرفاً یک تصمیم مدیریتی فراتر است. نیاز به دانش عمیق در حوزهی ارزشیابی، تجربه در طراحی مدلهای ارزیابی و درک صحیح از بستر اجرایی کشور داشت. اینجایی بود که تخصص و سوابق چندین ساله ی تیم ما در حوزه ارزیابی، به عنوان یکی از ارکان اصلی پروژه ظاهر شد.
ما به این جمع راهبردی پیوستیم و در کنار متخصصین برجسته ی حوزه ICT، نقش خود را نه به عنوان ناظر، بلکه به عنوان معمارانی آشنا به چارچوب های بومی جایزه ملی کیفیت ایران (بر اساس مدل بومی که از سال ها قبل برای جایزه ملی کیفیت ایران تدوین شده بود) ایفا کردیم. حضور ما در فرآیند طراحی، این اطمینان را ایجاد کرد که مدل جدید، ریشه در واقعیت های ارزیابی کشور داشته باشد و بتواند پل ارتباطی موثری میان بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات و ساختار کلان جایزه ملی کیفیت ایران ایجاد کند.
طراحی ساختار اجرایی؛ اولین تجربه، اما نه اولین گام
این اولین تجربه ی ما در طراحی یک جایزهی بخشی با این ابعاد بود، اما به روز نبودن تجربه به معنای بی تجربگی نبود. ما با تکیه بر دانش انباشته ی خود در حوزه های مختلف ارزشیابی، پای میز طراحی نشستیم تا اسکلت اجرایی این جایزه را شکل دهیم. نتیجه ی این هم افزایی، طراحی ساختاری منسجم و عملیاتی بود.
در این میان، با توجه به جایگاه کلیدی شرکت ارتباطات زیرساخت در شبکه ی ارتباطی کشور، مقرر گردید این شرکت به عنوان مجری جایزه، مسئولیت دبیرخانه را بر عهده بگیرد و حلقه ی اتصال میان ساختار طراحی شده و بدنه ی اجرایی باشد.
ثمرهی یک معماری دقیق
حاصل این هم افزایی میان دانش ارزیابی تیم ما، تخصص فنی متخصصین ICT و پشتیبانی اجرایی شرکت ارتباطات زیرساخت، تولد «جایزه ملی کیفیت ارتباطات و فناوری اطلاعات جمهوری اسلامی ایران (ICTINQA) بود. جایزهای که با مدل بومی خود، توانست معیاری شفاف برای سنجش کیفیت خدمات در اختیار شرکت های حوزهی فناوری اطلاعات قرار دهد و آنها را در مسیر تعالی مستمر هدایت کند.
این جایزه، امروز دیگر فقط یک رقابت سالانه نیست؛ بلکه بخشی از فرهنگ کیفیت در صنعت ICT کشور شده است. شرکت ها با ورود به این فرآیند، نقاط قوت و ضعف خود را می شناسند، کیفیت خدمات خود را ارتقا می دهند و در نهایت، منافع آن به بهبود خدمات زیربنایی دولت الکترونیک و تقویت اقتصاد ملی می انجامد و ما مفتخریم که در این مسیر تاریخی، از روز صفر، در کنار طراحان و سیاست گذاران قرار داشتیم و این مدل را با تمام وجود، از نام گذاری تا معماری اجرا، شکل دادیم.
